Vraag een willekeurige journalist welk land het meest kwetsbaar is en je krijgt een lijstje gebaseerd op staatsschuld/BBP. Italië, Frankrijk, de VS. Vraag het een centrale-bank-econoom en je krijgt een ander antwoord.
Wat het onderzoek zegt
In Credit Booms Gone Bust (2012) onderzochten Schularick en Taylor 14 ontwikkelde economieën over 140 jaar. Hun bevinding: private kredietgroei voorspelt financiële crises beter dan elke andere macro-indicator — beter dan de huizenprijs, beter dan inflatie, en aanzienlijk beter dan staatsschuld.
De BIS bevestigt dit in haar reguliere Quarterly Review: het credit-to-GDP gap (afwijking van de lange-termijn trend) is een early-warning indicator die door centrale banken wordt gebruikt om macroprudentiële buffers te activeren.
Waarom dan al die aandacht voor staatsschuld?
Drie redenen waarom de media bij voorkeur staatsschuld benadrukt:
- 1Politiek tastbaar — overheidsuitgaven zijn een dagelijks onderwerp; private kredietverlening niet.
- 2Eén cijfer — staatsschuld/BBP is één getal per land, makkelijk te ranken.
- 3Misleidende intuïtie — "een land kan failliet gaan" voelt directer dan "huishoudens kunnen niet meer afbetalen", terwijl die laatste situatie historisch veel vaker tot crises heeft geleid (S&L 1989, Japan 1991, Azië 1997, VS 2008, Eurozone 2010-2012).
Wat dit betekent voor het lezen van macro-data
Een land met lage staatsschuld kan structureel kwetsbaar zijn als de private schuld hoog is. Omgekeerd kan een land met formeel hoge staatsschuld stabiel blijven als de private sector gezond is. De SGI-Index weegt private schuld 4x zwaarder dan publieke schuld om precies die reden.
Bronnen
- Schularick, M. & Taylor, A. (2012). Credit Booms Gone Bust. American Economic Review.
- BIS Quarterly Review, credit-to-GDP gap statistieken.
- BIS Working Paper 1003 (2022). Total credit to the private non-financial sector.